[voiserPlayer]
Yazının orijinaline buradan ulaşabilirsiniz.
Eşitsizlik tanımı gereği çok yönlüdür. Sadece gelir ve servet eşitsizliği arasında bir fark olmakla kalmaz, aynı zamanda eşitsizlik cinsiyetler, ırklar, yaşlar, bir ülkedeki bölgesel birimler vb. arasındaki eşitsizlik de olabilir. New York gibi bir şehirde gezinti yapıldığında, eşitsizlik bir bölgeden diğerine kısa mesafe bir yürüşte bile ortaya çıkar.
Bu nedenle, eşitsizlik (hangi çeşidi olursa olsun) ile pandeminin etkileri arasında bir ilişki görmenin muhtemel olması şaşırtıcı değildir. Bence bu, Amerika Birleşik Devletleri için çok açıktır, ancak Güney Afrika, Peru, Şili, Brezilya ve Hindistan gibi diğer virüsten harap olmuş ülkelerde de durumun böyle olması muhtemeldir.
ABD’de sağlık eşitsizliği iyi bilinmektedir. Obamacare’den sonra bile, neredeyse 30 milyon Amerikalının sağlık sigortası yok. Birçoğu bunu sağlamak için işlerine güveniyordu. Pandemi sırasında olduğu gibi işlerinden çıkarıldıklarında, sigortalarını da kaybettiler. Sağlık eşitsizliği, birçok hastane hastaları sigortası olsun ya da olmasın tedavi etmiş olsa bile yine de çok fazla can kaybı yaşanmasına neden oldu. Ama bu yardımlaşma örneği, politikacıların görünüşte yoksun olduğu dikkate değer bir yurttaşlık ruhu seviyesini bizlere gösterdi.
ABD eğitim eşitsizliği, covid tartışmalarında nadiren dile getiriliyor. Ancak, düşük kaliteli ilkokul ve lise eğitimi, evde eğitim yapmak için geniş bir coğrafya ile buluştuğunda, bilimin yaygın bir şekilde reddedilmesine ve salgının yayılmasını engellemek için önleyici tedbirlere katkıda bulundu. ABD’nin en tutumsuz inançlara sahip olan nüfusun yüzdesinin (dini vecitçilerden düz dünyacılara kadar) aynı zamanda gelir karşılaştırıcılarının sıralamasında da çok önde olması bir tesadüf değildir. Kriz sırasında insanlar, bilimin kendilerine söylediklerinin kendileri, aileleri ve arkadaşları için kötü olduğuna inanmayı reddettiklerinde bu onların ne kadar alçak karakterde olduklarını gösterdi.
Açıkça engelleyici bir federal hükümet karşısında, ademi-merkeziyetçi bir siyasi karar alma sistemi ilk bakışta çok yardımcı olacak gibi görünüyordu. Fakat bu da bir yanılsamayı kanıtladı: Daha fazla yetkili bölgesel birimlerin (eyaletler gibi), daha az yetkileri olan (vilayetler) üzerinde salgını kontrol altına alacak kuralları uygulayamaması idari bir kaosa yol açtı. Ek olarak, insanların serbest dolaşımına izin veren eyaletler tarafından gerekli tedbirlerin alınmaması virüsü yaydığı için pandeminin yayılmasına yol açtı. Kısıtlayıcı tedbirleri uygulamayan bölgeler yayılımın hızını artırdı. Bu tür koşullar altında sorumlu olmak, sadece kendi işine zarar vereceği ve bulaşmayı kontrol etmediği için pek mantıklı değildi. Böylece genel bir sorumsuzluk teşviki yaratılmış oldu.
Siyasi iktidardaki eşitsizlik de aşikar hale geldi. Eyalet veya vilayet idareleri sert tedbirler uygulamaya karar verdiklerinde bile, işletmelerin amansız baskısına maruz kaldılar. İş dünyasının desteğinin seçimleri için ne kadar önemli olduğunun farkında olan çok az siyasetçi bu baskıya direnebildi. En önemlisi, bu, California’yı erken bir başarı vakasından bir fiyaskoya dönüştürdü.
Can kayıplardaki eşitsizliğe bakarsak, özellikle ölümler Siyahlar ve Latinler arasında yüksek olduğu için, muhtemelen siyasi tepkiyi körelttiğini görüyoruz. Bu iki toplumdan hiçbiri siyasi olarak güçlü değildir. Kaliforniya’daki Latinler arasında birçoğu belgelenmemiş uzaylılar olabilir ve dolayısıyla siyasi etkileri daha da azdır. Ölümleri büyük ölçüde önemli değildi.
Tüm bu süreçlerin sonucu, demokratik bir ülkenin ortaya çıkmasıydı ve aslında ölümlere Çin gibi otoriter bir rejimden çok daha kayıtsızdı.
ABD, iş dünyasına ölümlerden daha çok önem verdi, ancak bu durum epik bir ekonomik düşüş ve dünyadaki en yüksek ölüm sayısıyla sonlandı (Eylül 2020 itibariyle).
Fotoğraf: Ryoji Iwata