Daktilo 1984Daktilo 1984
    • Hakkımızda
    • İletişim
    • E-Bültene Abone Ol
    Facebook Twitter Instagram Telegram
    Twitter Facebook YouTube Instagram WhatsApp
    Daktilo 1984Daktilo 1984
    Destek Ol Abone Ol
    • İZLE
      • Çavuşesku’nun Termometresi
      • Varsayılan Ekonomi
      • 2’li Görüş
      • İki Savaş Bir Yazar
      • Yakın Tarih
      • Mayhoş Muhabbetler
      • Tümünü Gör
    • OKU
      • Yazılar
      • Röportajlar
      • Çeviriler
      • Asterisk2050
      • Yazarlar
    • DİNLE
      • Çerçeve
      • Zedcast
      • Tuhaf Zamanların İzinde
      • SenSensizsin
      • Tümünü Gör
    • D84 FYI
      • Hariçten Gazel
      • Avrupa Gündemi
      • ABD Gündemi
      • Altüst
    • D84 INTELLIGENCE
      • Kitap Yorum
      • Göç Sorunu
      • Başkanlık Sistemi Projesi
      • Devlet Kapasitesi Liberteryenizmi
      • Herkes için Siyaset Bilimi
      • Yapay Zeka
    Daktilo 1984Daktilo 1984
    Anasayfa » Orta Doğu’yu Rehin Tutan Gerici Bürokratik Gelenek
    Forum

    Orta Doğu’yu Rehin Tutan Gerici Bürokratik Gelenek

    Sinem Cengiz4 Mart 20204 dk Okuma Süresi
    Paylaş
    Twitter Facebook LinkedIn Email WhatsApp

    [voiserPlayer]

    Yüzyıllar boyunca tarihçiler, Orta Doğu olarak bilinen bölgeyi tanımlamak için “Medeniyetlerin Beşiği” terimini kullandılar. Doğu ve Batı arasında yer alan Orta Doğu, en eski medeniyetlerin, dinlerin, kültürlerin ve idari kurumların doğum yeri olarak kabul edilir.

    Kamu Politikaları Profesörü Ali Farazmand’ın sözleriyle, “Orta Doğu tarihte bürokrasinin doğduğu yerdir… Zengin kaynaklara ve eski geleneklere sahip olmasına rağmen, Orta Doğu’nun çoğu bölgesi azgelişmişlik, ekonomik yoksulluk, siyasi istikrarsızlığa yol açan krizler, sürekli dış müdahaleler ve demokratik kurumlar açısından genel bir ilerleme eksikliğine mahkûm kalmıştır.”[1]

    Orta Doğu’da devlet, bürokrasi ve toplum gibi kavramların anlamı, Batı merkezli kavramlardan oldukça farklıdır. Bu çerçevede düşünüldüğünde bürokrasi kavramı, Orta Doğu coğrafyasında fazlasıyla karmaşık ve kişiselleştirilmiş iktidar ile ilintili olan bir kavramdır. Orta Doğu’da bürokratik sistemlerin tarihi, ana yapıları ve uygulamaları Osmanlı yönetimine kadar uzanabilir. Daha sonra Fransız ve İngilizlerin manda dönemi ile yeniden şekillendiği bilinir. Tarih boyunca bölge çeşitli savaşlar, devrimler, karşı-devrimler, darbeler ve krizler yaşamış ve hala yaşamakta. Tüm bunlara rağmen bürokratik yapı, bu krizlerin Orta Doğu’da neden olduğu tüm siyasi, sosyal ve ekonomik koşulların yarattığı değişimlere karşı dirençli kalmış ve kala kalmakta.

    Sadece Batı kaynaklı modernleşme hareketine karşı direnmemiş, aynı zamanda 2010 yılında Tunus’ta başlayan ve Mısır, Libya, Suriye ve Yemen üzerinde domino etkisi yaratan Arap ayaklanmalarına karşı da sağlam kalmıştır. Her ne kadar bu ülkelerde yönetim sistemlerinin çoğunun çökmesine yol açmış olsa da katı ve çağın gereksinimlerini karşılamayan, askeri ya da kabileleşmiş bürokratik yapılar hala bölgedeki ülkelerin çoğunda varlığını sürdürmekte ve ilerlemenin önündeki en büyük engel teşkil etmektedir. Aynı zamanda gelecek hayalleri olan bölge halklarının refah seviyesine ulaşmasının önündeki en önemli engellerden biridir.

    Elbette ki ayaklanmaların yaşandığı ülkelerde halkın sokağa çıkmasının tek sebebi bürokratik sistemin doğasına yönelik hayal kırıklığı ve kızgınlık değildi. Fakat, Kasım 2010’da Tunuslu seyyar satıcı Muhammed Buazizi’nin satış arabasına polisin el koyması üzerine kendini yakması, insanların adil olmayan bürokratik sistemden artık fazlasıyla bıkmış olduğunun en önemli sembolüydü. Bugün Arap sokaklarında, iş adamından öğrencisine, gazetecisinden akademisyenine, yerel halktan herkes, yaşadıkları ülkenin işlemeyen, gerici ve geleceği belirsiz bürokrasisini her zamankinden daha fazla sorguluyor ve eleştiriyor.

    İnsanlar, genel olarak, mevcut bürokratik sistemi yozlaşmış, taraflı, kayırmacı ve yetersiz olarak karakterize ediyor. Bu durum bölge halkını hükümetlerinin neden bürokratik sistemlerini iyileştirme ve modernize edemediklerini sorgulamaya yöneltiyor. Bölgedeki bazı hükümetler reform girişimlerinde bulunmuş olsalar da bu çabalar yetersiz kalmıştır.

    Bugün, Orta Doğu ülkelerinin çoğu yüksek işsizlik, finansal durgunluk ve artan siyasi çekişmeler yaşamaktadır. Örneğin, toplumsal cinsiyet eşitliğinde kaydedilen bazı ilerlemelere rağmen, kamusal alanda ve siyasette çok az kadına yer verilmektedir. Sosyal-kültürel faktörler bölgedeki bürokratik sistemlerin doğasını ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini önemli ölçüde etkilemektedir.

    Bölge halkı, bürokratik modernleşmenin Orta Doğu ülkelerinin ilerlemesi ve iyileşmesinde yapılması gereken en önemli adım olarak görmektedir. Ancak bölge halkı, bunun Batı merkezli modernleşme ya da Weberian türü bürokrasinin benimsenmesi ile mümkün olacağına inanmamaktadır. O yüzden bürokratik reform, Orta Doğu ülkelerine gümüş bir tepsiyle getirilemez çünkü bölgedeki her ülke için uygun bir modernizasyonun bileşenleri kendi iç politik mutfaklarında bulunmaktadır. İyileşme yönündeki her adım, önce her ülkenin siyasal kültürüyle harmanlanmalıdır.

    Tarih bize demokrasiyi ihraç etmeye inananların, bir ülkenin veya bölgenin kültürel yapısını anlamada ne kadar yetersiz olduğunu gösteren başarısız örneklerle doludur. Bürokrasi, Orta Doğu’da her ulusun varyantlarıyla gelişmiştir ve mevcut bürokratik sistemlere alternatifler de ulustan ulusa farklılık göstermektedir. Doğudaki İran’dan Batı’daki Kuzey Afrika ülkelerine kadar her bir ulusun bürokratik kalkınma ve modernizasyonu için kendine özgü koşulları vardır.

    Orta Doğu farklı bir dönemden geçiyor ve bu dönem bölgenin dinamiklerini önemli ölçüde değiştirmeye başlamıştır. Bölgedeki yönetimlerin, bu dalgayı kendi lehlerine çevirmek için bu duruma uyum sağlamaları gerekmektedir. Bu, ancak ülkelerinin sosyokültürel dinamikleriyle uyumlu daha aktif ve etkili bürokratik kurumların oluşturulmasını isteyen insanların seslerini dinlemekle mümkün olabilir. Etkin kamu hizmetleri sağlayan yetkin bir bürokrasiyi geliştirebilecek bir değişikliğe ihtiyaç vardır. Bu değişiklik sadece halkın yararına değil, uzun vadede bu bölge yönetimlerinin de yararına olacaktır.

    Orta Doğu halklarının gelişmiş bürokratik sistemlere asla sahip olamayacağını söylemek açıkça kötümser bir bakış açısı olur. Son yıllarda, özellikle Körfez’deki bazı hükümetler, ülkelerini modernize etme planlarının bir parçası olarak sosyal, ekonomik ve idari reformları ön plana almıştır. Bölgedeki her ülke er ya da geç kendi demokratik dönüşüm sınavına girmek zorundadır. Fakat burada önemli olan Batı’nın dayattığı bir sınav değil. Nitekim yüzyıllardır bölgede bu sistemin kurbanı olanların ne istediği asıl önemli olan.

    Fotoğraf: Damon Lam

    Dünya
    Paylaş Twitter Facebook LinkedIn Email WhatsApp
    Önceki İçerikThe Invisible Man
    Sonraki İçerik Çerçeve | İnsanlık Dramı #39

    Diğer İçerikler

    D84 INTELLIGENCE

    Turkey and Israel: Intense Geopolitical Rivalry from the Mediterranean to Central Asia

    8 Mayıs 2025 Reza Talebi
    Yazılar

    Savaşların Kazananı Olur Mu?

    7 Mayıs 2025 Oytun Meçik
    Podcast

    İrlanda Tarihi II: Global Ekonominin Merkezindeki Ada | Çerçeve S3 #73

    6 Mayıs 2025 Serim Çetin, İlkan Dalkuç ve Mert Söyler

    Yorumlar kapalı.

    Güncel İçerikler

    Turkey and Israel: Intense Geopolitical Rivalry from the Mediterranean to Central Asia

    8 Mayıs 2025 D84 INTELLIGENCE Reza Talebi

    Savaşların Kazananı Olur Mu?

    7 Mayıs 2025 Yazılar Oytun Meçik

    Dünya Gündemi: İsrail Gazze’yi Kalıcı Şekilde İşgale Hazırlanıyor

    6 Mayıs 2025 Bültenler Bahadır Çelebi

    Türkiye’de Serbest Gazeteciliğin Geleceği: Zorluklar ve Çözüm Yolları

    3 Mayıs 2025 Yazılar Gökhan Korkmaz

    E-Bültene Abone Olun

    Güncel içeriklerden ilk siz haberdar olun




    Archives

    • Mayıs 2025
    • Nisan 2025
    • Mart 2025
    • Şubat 2025
    • Ocak 2025
    • Aralık 2024
    • Kasım 2024
    • Ekim 2024
    • Eylül 2024
    • Ağustos 2024
    • Temmuz 2024
    • Haziran 2024
    • Mayıs 2024
    • Nisan 2024
    • Mart 2024
    • Şubat 2024
    • Ocak 2024
    • Aralık 2023
    • Kasım 2023
    • Ekim 2023
    • Eylül 2023
    • Ağustos 2023
    • Temmuz 2023
    • Haziran 2023
    • Mayıs 2023
    • Nisan 2023
    • Mart 2023
    • Şubat 2023
    • Ocak 2023
    • Aralık 2022
    • Kasım 2022
    • Ekim 2022
    • Eylül 2022
    • Ağustos 2022
    • Temmuz 2022
    • Haziran 2022
    • Mayıs 2022
    • Nisan 2022
    • Mart 2022
    • Şubat 2022
    • Ocak 2022
    • Aralık 2021
    • Kasım 2021
    • Ekim 2021
    • Eylül 2021
    • Ağustos 2021
    • Temmuz 2021
    • Haziran 2021
    • Mayıs 2021
    • Nisan 2021
    • Mart 2021
    • Şubat 2021
    • Ocak 2021
    • Aralık 2020
    • Kasım 2020
    • Ekim 2020
    • Eylül 2020
    • Ağustos 2020
    • Temmuz 2020
    • Haziran 2020
    • Mayıs 2020
    • Nisan 2020
    • Mart 2020
    • Şubat 2020
    • Ocak 2020
    • Aralık 2019
    • Kasım 2019
    • Ekim 2019
    • Eylül 2019
    • Ağustos 2019
    • Temmuz 2019
    • Haziran 2019
    • Mayıs 2019
    • Nisan 2019
    • Mart 2019

    Categories

    • Asterisk2050
    • Bültenler
    • Çeviriler
    • D84 INTELLIGENCE
    • EN
    • Forum
    • Özetler
    • Podcast
    • Röportajlar
    • Uncategorized
    • Videolar
    • Yazılar
    Konular
    • Siyaset
    • Ekonomi
    • Dünya
    • Tarih
    • Kültür Sanat
    • Spor
    • Rapor
    • Gezi
    İçerik
    • Yazılar
    • Podcast
    • Forum
    • Röportajlar
    • Çeviriler
    • Özetler
    • Bültenler
    • D84 INTELLIGENCE
    Konular
    • Siyaset
    • Ekonomi
    • Dünya
    • Tarih
    • Kültür Sanat
    • Spor
    • Rapor
    • Gezi
    Sosyal Medya
    • Twitter
    • Facebook
    • Instagram
    • Youtube
    • LinkedIn
    • Apple Podcast
    • Spotify Podcast
    • Whatsapp Kanalı
    Kurumsal
    • Anasayfa
    • Hakkımızda
    • İletişim
    • Yazarlar
    • İçerik Sağlayıcılar
    • Yayın İlkeleri ve Yazım Kuralları
    © 2025 DAKTİLO1984
    • KVKK Politikası
    • Çerez Politikası
    • Aydınlatma Metni
    • Açık Rıza Beyanı

    Arama kelimesini girin ve Enter'a tıklayın. İptal etmek için Esc'ye tıklayın.

    Çerezler

    Sitemizde mevzuata uygun şekilde çerez kullanılmaktadır.

    Fonksiyonel Her zaman aktif
    Sitenin çalışması için ihtiyaç duyulan çerezlerdir
    Preferences
    The technical storage or access is necessary for the legitimate purpose of storing preferences that are not requested by the subscriber or user.
    İstatistik
    Daha iyi bir kullanıcı deneyimi sağlamak için kullanılan çerezlerdir The technical storage or access that is used exclusively for anonymous statistical purposes. Without a subpoena, voluntary compliance on the part of your Internet Service Provider, or additional records from a third party, information stored or retrieved for this purpose alone cannot usually be used to identify you.
    Pazarlama
    Size daha uygun içeriklerin iletilmesi için kullanılan çerezlerdir
    Seçenekleri yönet Hizmetleri yönetin {vendor_count} satıcılarını yönetin Bu amaçlar hakkında daha fazla bilgi edinin
    Seçenekler
    {title} {title} {title}